Dat stelde de Edese raad eind vorige week in een debat over (de aanbevelingen) in het rapport. Op 22 januari neemt de raad een beslissing.
Volgens de Rekenkamer staat Ede stevig in de aanpak van ondermijning, maar is er meer nodig om bij te blijven bij de ontwikkelingen van een groeiend Ede. De gemeente moet keuzes gaan maken over hoe ze de aanpak verder wil ontwikkelen en klaar te zijn voor de toekomst. En daar haakten de raadsleden met hun bijdragen aan de discussie op in.
Dat ook de Rekenkamer bedreiging van raadsleden nadrukkelijk noemt was volgens Gemeentebelangen niet vreemd. Volgens recente cijfers is het aantal raadsleden dat te maken krijgt met agressie en geweld (online en fysiek) in tien jaar tijd verdubbeld. Zeker vier op de tien gemeenteraadsleden kreeg in 2024 te maken met agressie, blijkt uit de tweejaarlijkse Monitor Integriteit en Veiligheid. Dat is een verdubbeling ten opzichte van tien jaar geleden. Meer dan de helft, 59 procent, van de bedreigingen en intimidatie tegen politieke ambtsdragers vindt online plaats. Als het gaat om scheldpartijen is dat zelfs 66 procent.
“Het Edese rekenkamerrapport geeft wat ons betreft goede handvatten”, stelde Ardin van Emmerik van Gemeentebelangen. Dat geldt wat hem betreft ook voor andere vormen van ondermijning. “Jonge kinderen die worden geronseld voor drugscriminaliteit. En ik begrijp de verleiding, want ik kan me zo voorstellen dat als ik als dertienjarige geld had gekregen om een pakketjes ergens af te leveren, ik het misschien ook wel had willen doen. Het team dat dit soort dingen nu aanpakt doet heel goed werk, maar ze zouden geholpen zijn met een aantal nieuwe medewerkers. De aanpak van ondermijning is niet makkelijk of snel te regelen, maar wel heel belangrijk voor vertegenwoordigers, onze kinderen en eigenlijk de hele samenleving.”
Uit het hart gegrepen
De VVD stelde bij monde van fractievoorzitter Bart Omlo, en met hem veel andere fracties in de raad, dat de aanbevelingen in het rapport “ons uit het hart gegrepen zijn.” Wat Omlo betreft mag het college van burgemeester en wethouder niet pas in het derde kwartaal van dit jaar met concrete voorstellen komen, maar graag wat sneller. Dat mag wat de fractie betreft al voor de zomer gebeuren.
Daarbij kon de fractie de ChristenUnie aan haar zijde vinden, die stelde dat uitbreiding van de capaciteit, en zeker een vaste projectleider, veel eerder moet gebeuren dan in de herfst van dit jaar. “De werkzaamheden van de huidige projectleider liepen tot eind 2025. Dus hoe worden de werkzaamheden in de tussentijd opgepakt?” vroeg CU-fractievolger Noralie Gebremedhin zich af.
Wat Omlo betreft moet de gemeente snel kijken naar uitbreiding van handhaving, zodat er bijvoorbeeld ook snellere inzet kan plaatsvinden bij het Edese Openluchttheater. Dat laatste is een wens van veel omwonenden, die, als ze overlast melden, vaak geen of veel te laat, handhavers op locatie kunnen krijgen.
D66-raadslid Richard Hoogland wil graag meer concrete voorbeelden van criminaliteit en ondermijning in het buitengebied. “Gaat het om drugsproductie in de schuur van de buren, mensenhandel of, illegaal huisvesten van arbeidsmigranten? En als de meldingsbereidheid niet heel groot is, waar het rapport over spreekt, hoe gaat men dit door dingen dan aanpakken?”
De SGP brak een lans voor meer aandacht voor de aanpak van digitale criminaliteit. Raadslid Kees van Wolfswinkel stelde dat dit thema “nu en in de toekomst meer aandacht mag en moet krijgen.”
De burgemeester, die over dit soort zaken gaat, zegde in elk geval toe er een informatieve bijeenkomt komt over ondermijning. Wanneer die precies zal plaatsvinden is nog niet duidelijk.
Voorstellen
De Rekenkamer doet een aantal voorstellen om de aanpak sterker te maken. Onder andere moet de drugsaanpak versterkt worden. Er moet een goed beeld komen van drugscriminaliteit. Het strafrecht voor handelaren en producenten van drugs moet gecombineerd worden met een persoonsgerichte aanpak voor jonge criminelen om hen uit het criminele circuit te halen. De Rekenkamer vindt verder dat de gemeenteraad vaker voortgangsrapportages met uitleg bij de cijfers moet krijgen.
Volgens het rapport van de Rekenkamer staat Ede stevig in de aanpak van ondermijning, maar is er meer nodig om bij te blijven bij de ontwikkelingen van een groeiend Ede. De gemeente moet keuzes gaan maken over hoe ze de aanpak verder wil ontwikkelen en klaar te zijn voor de toekomst.
Bij ondermijning gaat het om criminele activiteiten die sluipenderwijs onze samenleving binnendringen en risico’s opleveren voor veiligheid, gezondheid en integriteit. Het gaat om activiteiten die zich deels afspelen in de bovenwereld en zo invloed hebben op inwoners. Je kunt dan denken aan huren voor drugsproductie, fraude bij verkoop of in de zorg of het niet naleven van arbeidswetgeving voor arbeidsmigranten.
