Overslaan en naar de inhoud gaan

Herdenking Slag om de Grebbeberg in Rhenen

vrijdag 01 mei 2026, 10.58
door Megen Verhoef
In Rhenen is dit jaar een gevarieerd programma opgesteld voor Bevrijdingsdag op 5 mei. De Stichting Vrienden van de Gedachteniskerk, Stichting Slag om de Grebbeberg, het Cuneragilde en de Historische Vereniging Oudheidkamer Rhenen en omstreken hebben dit programma gevuld. Daarnaast vind op 8 mei het Herdenkingsconcert Slag om de Grebbeberg plaats. Wat heeft de Slag om de Grebbeberg betekent voor Rhenen?
Herdenkingsconcert Slag om de Grebbeberg in 2025
© Stichting Slag om de Grebbeberg

Dit jaar vindt in Rhenen de negende editie van het herdenkingsconcert van de Slag om de Grebbeberg plaats. De uitvoering is in de Cunerakerk. Het muzikale programma wordt verzorgd door de Koninklijke Militaire Kapel ‘Johan Willem Friso’, een van de professionele harmonieorkesten van de Nederlandse krijgsmacht.

De Slag om de Grebbeberg

Als op 10 mei 1940 Nederland wordt binnengevallen door het Duitse leger, moet het Duitse leger worden tegengehouden bij de Grebbeberg in Rhenen. De Grebbeberg is een strategische plek in de verdediging van Nederland. De Nederlandse soldaten krijgen de opdracht om de Grebbeberg tot de laatste man te verdedigen. Tussen 11 en 13 mei 1940 wordt er hevig gevochten op en rondom de Grebbeberg. Het is een ongelijke strijd; het Nederlandse leger is onervaren, niet goed getraind en slecht bewapend. Het Duitse leger daarentegen heeft meer ervaring met oorlog voeren, zijn beter getraind en hebben betere en modernere wapens.

Op 13 mei 1940 lijkt er een eind te komen aan de Slag om de Grebbeberg. Het Duitse leger zet 27 bommenwerpers in, door dit geweld maakt de Nederlandse tegenaanval geen kans. “Er is hier serieus gevochten en het heeft honderden mensen het leven gekost”, zegt Maarten van Rossem in een video over de Slag om de Grebbeberg van RTV Utrecht.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de binnenstad van Rhenen twee keer verwoest. De eerste keer was tijdens de Slag om de Grebbeberg; de stad was veranderd in een ruïne. Vrij kort daarna is er een plan gemaakt om de stad weer op te bouwen, dit plan is ook meteen uitgevoerd. Om dit te financieren kwam er steun vanuit het rijk.

Tegen het einde van de oorlog, in september 1944, werd Rhenen voor de tweede keer zwaar getroffen. Dit had te maken met de operatie Market Garden. Ook dit keer waren er snel plannen om alles weer op te bouwen. Na 1945 is de wederopbouw begonnen. De inwoners van Rhenen waren gedreven om de stad weer snel op te bouwen.

Gevolgen

De gevolgen van de Slag om de Grebbeberg zijn nog steeds zichtbaar. De overblijfselen van deze strijd zijn nu nog duidelijk zichtbaar in het landschap. Tijdens de oorlog had Duitsland toestemming om herdenkingen te organiseren op de Grebbeberg voor alle gesneuvelden. Niet alleen de omgekomen Duitse soldaten, maar ook de Nederlandse soldaten die zijn omgekomen werden geëerd. Na de oorlog werd dit gezamenlijk herdenken gestopt en was er alleen nog aandacht voor de Nederlandse doden.

Na de oorlog werd er geld ingezameld voor een monument. Dat monument is ontworpen door een architect en een beeldhouder. Op 4 mei 1953 werd het monument, dat bestaat uit een sokkel met daarop twee liggende leeuwen bij een kruis, onthuld. De leeuwen symboliseren de overwinning op de dood en het vertrouwen op de verrijzenis en het eeuwig leven.

Meer over