Overslaan en naar de inhoud gaan

Politiek Veense stijl: zo maak je een raadsakkoord

donderdag 14 mei 2026, 15.43
door Lisa Mooijman
In de Tweede Kamer doen ze iets vergelijkbaars pas voor het eerst, maar in Veenendaal zijn ze het al gewend: een raadsakkoord. Geen coalitie en oppositie, maar per onderwerp meerderheden zien te vinden. Hoe ze dat in Veenendaal voor elkaar krijgen kon je woensdagavond live zien gebeuren in het gemeentehuis.
Thematafels in de Veense raadszaal
© Bastiaan Mooijman / XON

“Vier jaar geleden begonnen we ermee, en in deze periode gaan we het nog beter doen”, vertelt gemeentesecretaris Sjoukje Deelstra aan het begin van deze bijzondere raadsavond. “In die eerste periode bleek bijvoorbeeld dat het raadsakkoord soms niet concreet genoeg was. Nu gaan we de puntjes op de i zetten.”

De raadszaal en de hal er omheen gonsde woensdagavond dan ook van de gesprekken. Raadsleden gingen thematafels af en bespraken wat ze het liefst in zo’n raadsakkoord willen zien. “Het gaat om open gesprekken waaruit we de speerpunten halen”, legde fractievoorzitter van ProVeenendaal Sharon van Maanen voor de start uit. “Die punten nemen we mee in de volgende gesprekken en daar komt uiteindelijk de tekst voor het raadsakkoord voor de komende vier jaar uit.”

Burgemeester Gert Jan Kats van Veenendaal vertelt over de thematafels en het raadsakkoord – Foto: Bastiaan

Burgemeester Gert Jan Kats legt uit dat de tafels zijn ingedeeld in drie hoofdgroepen: sociaal domein, wonen en ruimte, veiligheid en leefbaarheid. “Daaronder zit natuurlijk een heel aantal onderwerpen waarover alle kersverse raadsleden met elkaar in gesprek gaan. De bedoeling is dat de raad dat akkoord raadsbreed gaat steunen.”

College zonder coalitieakkoord

Intussen zijn de vier grootste partijen, ProVeenendaal, Lokaal Veenendaal, ChristenUnie en SGP, bezig met de vorming van een nieuw college, dat op basis van dat raadsakkoord gaat werken. Die partijen maken dus geen dichtgetimmerd coalitieakkoord, legt burgemeester Kats uit. “Het kan dus ook zomaar zijn dat een partij uit het college een keer niet meestemt met een voorstel, of een ander voorstel indient zonder dat dat meteen leidt tot afrekenen van een wethouder. De wethouders (en burgemeester) doen het voorwerk en de uitvoering. De raad bespreekt wat ze willen bereiken en neemt daar besluiten over. Je moet voor elk thema een meerderheid zien te vinden en dat kunnen dus wisselende meerderheden zijn.”

Sietse van de Bij SP Veenendaal – Foto: Bastiaan Mooijman / XON

Sietse van de Bij van de SP vat het zo samen: “We kiezen hier een route en bespreken later hoe we dat gaan doen.” Omdat leefbaarheid voor de partij een van de grote speerpunten is, gaat hij daar als eerste aansluiten en daarna zoveel mogelijk van de andere tafels af.

Tijdens de wissels lopen raadsleden van de ene naar de andere tafel. Marco Verloop van de SGP komt net bij de tafel vandaan met als thema bestaanszekerheid. “Bestaanszekerheid is wat ons betreft een van de belangrijkste dingen van wat we hier als gemeente doen. Dat we zorgen dat er niemand door het ijs zakt. Uiteindelijk vind ik dat je in eerste instantie zelf verantwoordelijk bent voor je bestaanszekerheid. Lukt dat niet, dan komt eerst de familie in beeld, en bijvoorbeeld de kerk. Maar als dat allemaal niet lukt, is het een belangrijke taak van de overheid om te zorgen voor de mensen die geholpen worden.”

Marco Verloop SGP Veenendaal – Foto: Bastiaan Mooijman / XON

Hierna gaat Verloop aanschuiven bij de tafel over economie. “We willen als fractie ons geluid aan elke tafel laten horen.” En: “Je kunt hier intussen ook gewoon zien dat we als fracties eigenlijk veel met elkaar gemeen hebben.”

Kim Faber van GoenLinks-PvdA komt net bij de tafel over duurzaamheid vandaan. Ze wil deze avond ook alle tafels af. “Met alle stijgende prijzen moet je wat duurzaamheid betreft nu vooral kijken waar mensen het meeste baat bij hebben en daar de duurzaamheidsslag gaan maken. We proberen vanavond in het algemeen zoveel mogelijk input te geven voor het raadsakkoord.” In de volgende ronde bezoekt ze de thematafel over veiligheid en leefbaarheid.

Kim Faber GroenLinks-PvdA Veenendaal – Foto: Bastiaan Mooijman / XON

Onveilige plekken

Ook buiten de raadszaal is het druk aan de thematafels. Yvonne Bottema van de VVD bezocht eerder al de tafel over veiligheid en weerbaarheid. Ze is nu onderweg naar ‘wonen’.

Aan de tafel over veiligheid kwamen veel thema’s aan bod, vertelt ze. “Dat meldpunt onveilige plekken moet er wat ons betreft snel komen. De motie daarover is vorig jaar al raadsbreed aangenomen. Verder willen we dat er meer verlichting komt, ongure plekken worden aangepakt en fietspaden en tunnels nagekeken op veiligheid. We hebben het ook gehad over verkeersveiligheid en de fatbikes. Dan bedoel ik niet het formaat van de banden, maar het gedrag van de mensen.”

Yvonne Bottema Veenendaalse VVD – Foto: Bastiaan Mooijman / XON

Wat weerbaarheid betreft wil de partij een paar dingen inbrengen. “Als VVD zouden we graag zien dat er op een aantal plaatsen in de gemeente noodhulpplekken worden ingericht, waar mensen in een noodsituatie terecht kunnen. Als je in een situatie zit waarbij je even niet meer weet wat je moet doen, kun je daar terecht en elkaar helpen met oplossingen zoeken.”

Sjoukje Deelstra gemeentesecretaris Veenendaal – Foto: Bastiaan Mooijman / XON

Gemeentesecretaris Sjoukje Deelstra heeft de hele bijeenkomst helpen voorbereiden. Meehelpen om een vorm te vinden voor een raadsakkoord, stelt ze. “We hebben meegedacht, input opgehaald en daar ordening in aangebracht. En dat zijn dus die thematafels geworden. In de ronde die hierna komt gaan we eruit halen wat men het allerbelangrijkste vindt.”

Meer over