Eerst even wat feiten en cijfers. De algemene reserve van de gemeente gaat de komende jaren met ruim 67 miljoen euro dalen. De buffer slinkt van ongeveer 78 miljoen euro aan het begin van 2026 naar 10,5 miljoen euro op 1 januari 2030. Dat is vlak boven de minimale risicogrens van 10 miljoen euro die de gemeente altijd in kas moet houden voor onvoorziene financiële tegenvallers.
Dat aanspreken van de buffer is nodig door de oplopende tekorten in de meerjarenbegroting. “Dat is in de gemeente Ede voor het eerst”, zei wethouder Bram van der Beek donderdagavond in een toelichting op de financiën van de komende jaren. “De gemeente krijgt vaak wel taken, maar niet genoeg middelen van het Rijk. We zitten nu op een kantelpunt, waarbij een jaarrekening soms moeilijk te voorspellen is en waarbij we veel meer moeten inzetten op flexibiliteit. We hebben meerdere jaren en meerdere kabinetten gehad die niet afdoende financieren naar de taken. Dat is bij jeugd het meest prangend, maar je ziet het ook bij WMO en woningbouw, vrouwenopvang en infrastructuur. Helaas kunnen we nu ook onderwijsachterstandenbeleid aan dat rijtje toevoegen.”
Pinautomaat
Hoewel veel partijen juist vanwege het steeds grotere verschil tussen de taken en het geld de nieuwe begroting kunnen steunen, klinken er ook kritische geluiden. Ruben van Druiten van Burgerbelangen is bang dat “de burger uiteindelijk toch moet fungeren als pinautomaat van de gemeente.”
Mariëlle van Enckevort van de Partij voor de Dieren (PvdD) vindt dat het geld dat nu niet wordt uitgegeven aan de zero emissiezone in Ede Centrum niet terug moet vloeien in de algemene reserves, ook al moet de gemeente daarop interen. Volgens haar moet de gemeente het geld steken in andere groene initiatieven.
Iedereen in de raad was het erover eens dat de gemeente zeker een nieuwe brandweerkazerne moet krijgen. De nieuwe 24 uursbrandweerkazerne van Ede komt op het zuidoostelijke voetbalveld van sportpark Peppelensteeg. Voetbalvereniging Blauw Geel 55 moet er een stuk grond voor inleveren, maar krijgt daar verplaatste velden, een nieuw clubgebouw en een nieuwe kantine voor terug.
De bouw van de kazerne zelf, waarvoor de eerste schop eind volgend jaar de grond in moet, kost een kleine 65 miljoen. Verder is er 10 miljoen gereserveerd voor Blauw Geel 55 en een nieuwe verkeersontsluiting op de Kastelenlaan. Dat laatste project riep donderdag wel vragen op bij Gerrit Flier van de SGP, die het college vroeg “nog eens goed te kijken naar het bedrag dat naar Blauw Geel gaat.” De partij vindt het erg veel, ook in verhouding tot andere clubs die wel zelf meer geld in een clubhuis moeten steken.
Niet zelf om gevraagd
Volgens de wethouder zijn er geen mogelijkheden om de kosten voor de voetbalclub te verlagen. “Hier hebben ze niet zelf om gevraagd dus is het eerlijk dat ze terugkrijgen wat ze zijn kwijtgeraakt. De inrichting staat de club zelf voor.”
Of de bouw van de kazerne zelf goedkoper kan is het antwoord van wethouder van der Beek: nee. “We hebben al onderdelen van het plan niet uitgevoerd. Verder zijn er best wel veel eisen van hoe zo’n kazerne eruit moet zien. Een nieuw ontwerp maakt het alleen maar duurder. We kunnen op kleine keuzes nog wel iets besparen, maar dat zal niet substantieel zijn.”
Volgens Burgerbelangen is elke besparing er een, ook al is die klein, maar de wethouder ziet weinig ruimte. “Als de aanbesteding is gedaan gaan we wel samen met de aanbieder kijken naar een financiële optimalisatie”, aldus de wethouder.
