De Programmabegroting bouwt verder op de inzet van de afgelopen jaren. Met de eerste begrotingswijziging kiest het college bewust voor uitvoering van een aantal plannen uit het coalitieakkoord ‘Samen maken we Wageningen’ waar het in 2027 direct mee aan de slag wil. Overige plannen en ambities komen bij de Kadernota 2027 aam bod.
Wageningen blijft een wereldstad in zakformaat: een compacte, groene stad met een grote studentenpopulatie en inwoners uit veel verschillende landen. Wat het college betreft is gerichte inzet op gelijke kansen en een sterke gemeenschap belangrijk. Inkomen, wonen, gezondheid, onderwijs, werk en meedoen hangen daarbij nauw samen.
“Het fundament hiervoor is een sterke sociale basis in de buurt, bij verenigingen, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties. De ontwikkeling van Wageningen vraagt daarnaast ook ruimtelijk om samenhang. Het college maakt daarom ruimte voor een groeiende stad, onder meer met de bouw van 3500 woningen. De positie van Wageningen als kennisstad binnen Foodvalley biedt daarbij volop kansen.”
Met de eerste begrotingswijziging 2027 zet het college gericht eerste stappen uit het coalitieakkoord. Voorbeelden zijn extra geld voor huurbescherming, versnellen van de woningbouw, budget voor een culturele broedplaats en het erfgoedprogramma, ondersteuning bij isolatie en energiebesparing voor huishoudens en verenigingen van eigenaars, en de voorbereiding van het actieplan voor een groenere stad. Ook trekt het college tijdelijk extra capaciteit uit voor lobby en fondsenwerving bij provincie, Rijk en Europa.
Voor onderwerpen die nog verdere uitwerking vragen, zoals de nieuwe cultuurvisie, kansengelijkheid en kleinschalige opvang, komt nu eerst onderzoek of planvorming. Het college bespreekt deze onderwerpen met de raad bij de Kadernota 2027.
Kiezen in tijden van schaarste
Deze bestuursperiode kenmerkt zich door een tijd van schaarste aan geld, mensen en ruimte. Niet alles kan tegelijk. Het college kiest daarom gericht wat in 2027 al concreet kan starten en legt die keuzes vast in de eerste begrotingswijziging 2027.
De begroting sluit structureel. Voor de eenmalige uitgaven put het college gedeeltelijk uit het eigen vermogen van de gemeente dat de afgelopen jaren is gegroeid door meerdere jaren van positieve resultaten.
Structureel, dus zonder eenmalige posten, komt het saldo voor 2027 uit op 94.000 euro positief. Vanaf 2028 lopen de tekorten op: van 7,5 miljoen euro in 2028 tot 8,9 miljoen euro in 2030. De belangrijkste oorzaak is een verwachte daling van de inkomsten uit het Rijk.
De financiële buffer van de gemeente is voor 2027 tot en met 2029 nog ruim voldoende om risico’s op te vangen. In 2030 valt die buffer naar verwachting weg als de gemeente niet zou bijsturen. Het college neemt de raad de komende periode mee in het proces richting de Kadernota 2027, waarin keuzes voor de jaren daarna verder worden uitgewerkt.
Guido van Vulpen, wethouder Financiën: ”Wageningen staat er financieel nog steeds erg goed voor. We kunnen door met de plannen die de raad voor de stad heeft. Maar de uitdagingen die voor ons staan zijn groot, ook financieel.”
De gemeenteraad bespreekt de Programmabegroting 2027 en de eerste begrotingswijziging tijdens de technische vragenmarkt op 28 september, het rondetafelgesprek op 5 oktober en het opiniegesprek op 26 oktober. De raad besluit op 9 november.
Lees de stukken hier.
