De Spreidingswet houdt in dat gemeenten een wettelijke taak hebben in het opvangen van asielzoekers. De wet moet zorgen voor voldoende opvangplekken en een betere verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten. Ook de gemeenten Rhenen, Ede en Veenendaal hebben deze taak gekregen. Het aantal opvangplekken dat een gemeente moet realiseren, verschilt per gemeente. Zo moet de gemeente Ede 230 opvangplekken realiseren, gemeente Veenendaal 370 en gemeente Rhenen dus 110.
Rhenen is nog druk bezig met het in kaart brengen en onderzoeken van verschillende scenario’s: één grote opvanglocatie of drie kleinere locaties, waarbij zowel beheer door het COA als door de gemeente wordt bekeken. Als kader heeft de raad aangegeven dat een mogelijke locatie voor opvang geen belemmering mag zijn voor woningbouwlocaties.
Ter vergelijking beschikken Ede en Veenendaal al wel over opvanglocaties. In Ede worden asielzoekers opgevangen aan de Galvanistraat. Deze locatie begon in 2023 als crisisopvang, maar is inmiddels omgebouwd tot een duurzame gemeentelijke opvanglocatie voor maximaal 200 personen. Op verzoek van de Rijksoverheid zijn daar tijdelijk nog dertig extra plekken aan toegevoegd. In Veenendaal worden asielzoekers opgevangen in het voormalige BelCompany-gebouw. De gemeenteraad heeft besloten dat er een opvanglocatie mag komen met ongeveer 250 opvangplekken voor een periode van twintig jaar. Momenteel werkt de gemeente samen met het COA aan plannen voor de verbouwing en overgang naar een permanente opvanglocatie.
Betrokkenheid inwoners
Op verschillende manieren worden inwoners betrokken bij het proces. In Rhenen gebeurt dit via participatiebijeenkomsten en on- en offlinevragenlijsten. Eerder dit jaar konden inwoners via een participatietraject hun mening geven over de verschillende opvangopties. Zo wil de gemeenteraad beslissen welke vorm van opvang het beste bij de gemeente past. Niet alle reacties waren positief. Uit de vragenlijst blijkt dat 45 procent van de respondenten zeer negatief is over de komst van een opvanglocatie en 13 procent geeft aan negatief te zijn (https://www.rhenen.nl/fileadmin/gemeente_rhenen/Info_over_de_gemeente/Opvang/ )
Rapportage_onderzoek_Spreidingswet_opvang_asielzoekers.pdf). Dit onderzoek werd gehouden, omdat er in januari 2025 onrust was ontstaan in Elst. Daar kwam toen veel verzet tegen het plan voor een opvang van 200 asielzoekers. Nu wil de gemeente eerst alle Rhenenaren vragen wat zij vinden en op basis daarvan gaan kijken waar een opvanglocatie kan komen.
Ede liet een buurtonderzoek doen naar hoe omwonenden tegenover de plannen stonden, wat betreft de opvanglocatie aan de Galvanistraat. De omwonenden van de opvanglocatie in Veenendaal worden regelmatig geïnformeerd en op de hoogte gehouden over de ontwikkelingen rond de opvanglocatie.
