Volgens schattingen zwerven er momenteel meer dan 60.000 honden en katten door Kosovo. Tijdens de eerste campagneperiode, die enkele maanden duurt, worden duizend dieren gesteriliseerd. Daarmee worden in een jaar tijd minimaal 6.000 nieuwe geboortes voorkomen.
Sopi vluchtte eind jaren negentig naar Nederland en bouwde in Veenendaal een nieuw leven op. Toch bleef het lot van de dieren in zijn geboorteland hem bezighouden. “Ik ging steeds meer opzien tegen familiebezoeken in Kosovo”, vertelt hij. “Elke keer zag ik het leed van zwerfhonden en katten die moeten overleven op vuilnisbelten en langs de kant van de weg. Ik leef tussen twee werelden. Nederland, mijn thuisland, waar het welzijn van honden en katten vanzelfsprekend is, en Kosovo waar duizenden dieren dagelijks moeten vechten om te overleven. Ik kan daar niet langer van wegkijken”.
Oorlogserfenis
Volgens dierenarts Piet Hellemans vindt het huidige zwerfdierenprobleem deels zijn oorsprong in de Kosovo-oorlog. Toen veel mensen moesten vluchten, bleven huisdieren achter. Hun nakomelingen kregen vervolgens weer jongen, waardoor een probleem ontstond dat zichzelf generatie op generatie in stand houdt. De gevolgen zijn onder meer zichtbaar op de vuilnisbelt bij Peja, waar duizenden honden en katten leven tussen afval, chemische stoffen en rottende etensresten. De groei van de zwerfdierenpopulatie wordt versterkt doordat ongewenste nestjes nog altijd worden achtergelaten.
Vooral op het platteland belanden pups regelmatig op straat of bij vuilnisbelten. Toch ziet Sopi ook verandering. Vooral jonge Kosovaren gaan volgens hem steeds beter met dieren om. Via Stichting Animals Kosovo organiseert hij in zijn geboorteland voorlichtingsprojecten op scholen en ondersteunt hij de opvang en medische zorg voor zieke en gewonde honden en katten. “Kinderen zijn de sleutel tot verandering”, benadrukt hij. ” Zij groeien op met een heel andere kijk op dieren dan andere generaties.”
Het doel van de grootschalige sterilisatieactie is dat Kosovo het eerste zwerfdiervrije land op de Balkan wordt. “Dat klinkt ambitieus, maar Nederland heeft laten zien dat het kan”, zegt Karen Soeters van House of Animals. “Ons land was het eerste ter wereld dat het probleem van zwerfhonden succesvol terugdrong. Ook bij ons begon verandering met het voorkomen van nieuwe geboortes.” Sopi hoopt dat Kosovo uiteindelijk hetzelfde pad kan volgen. “Als het in Nederland is gelukt, waarom zou het dan niet in Kosovo kunnen lukken?”
