Onderzoek onthult decennia aan kindermishandeling in De Glind

In 2022 onthulde Omroep Gelderland misstanden in het jeugddorp De Glind: tientallen oud‑bewoners beschuldigden de organisatie Pluryn van vernedering, mishandeling en seksueel misbruik.

Het jeugddorp had een gesloten cultuur, waarin signalen werden genegeerd. Zorgaanbieder Pluryn beloofde daarop onafhankelijk onderzoek. Dat onderzoek ligt er nu. De rode draad: de reputatie van de organisatie woog zwaarder dan de erkenning van slachtoffers van geweld.

Uitzendingen van Omroep Gelderland waren aanleiding voor een reeks onderzoeken. De Erasmus Universiteit en BE4YOU2 onderzochten de ervaringen van oud-bewoners, terwijl het Verwey-Jonker Instituut het huidige leefklimaat in het jeugddorp onder de loep nam.

Daarnaast deed een jurist in opdracht van Pluryn intern onderzoek in een beperkt deel van het papieren archief. Juist in dat archief wringt het, blijkt uit het Erasmus-rapport. In het voorwoord schrijft de adviescommissie dat Pluryn informatie geheim heeft gehouden die mogelijk had kunnen leiden tot vervolging van daders of het aansprakelijk stellen van verantwoordelijken.

Door de geslotenheid van het archief bleef de rol van zorgaanbieders in De Glind onderbelicht. De focus in het onderzoek lag hierdoor vooral op persoonlijke verhalen en niet op hoe de organisatie met misstanden omging.

Misstanden letterlijk onzichtbaar maken

Na afronding van het interne archiefonderzoek in 2023 werden betrokken slachtoffers niet actief benaderd. Zij moesten zelf grote inspanningen leveren om informatie te krijgen over hun persoonlijke geschiedenis.

Als ze al iets ontvingen, stonden er vaak zwartgelakte passages in. Dit gebeurde zelfs wanneer misstanden al in de media beschreven waren. Met het weglakken van bijvoorbeeld de naam van een krant wekt Pluryn de indruk misstanden zowel in het verleden als in het heden letterlijk onzichtbaar te willen maken, beschrijven onderzoekers in het Erasmus-rapport.

De onderzoekers schrijven verder dat jeugdzorgorganisaties een open, lerende houding nodig hebben om verandering mogelijk te maken. Die houding zagen zij niet bij Pluryn. In plaats daarvan gebruikte de zorgorganisatie de privacywet om gegevens geheim te houden.

Oud-bewoners raakten hierdoor het vertrouwen kwijt en het gevoel ontstond dat de privacy van daders belangrijker werd gevonden dan het welzijn en de erkenning van de slachtoffers.

Geweld stopte pas na verhuizing

Uit het onderzoek blijkt ook dat het misbruik van kinderen in jeugddorp De Glind van alle tijden is. Oud-bewoners zijn tientallen jaren blootgesteld aan verschillende vormen van kindermishandeling, zoals emotionele vernedering, fysiek geweld, verwaarlozing en seksueel misbruik.

Het geweld vond dus niet alleen in de jaren ’80 en ’90 plaats, zoals het papieren archiefonderzoek suggereerde. Ondanks verzoeken weigerde Pluryn het archiefonderzoek uit te breiden.

Ondanks aanwijzingen ernstige zedenzaken geen verder archiefonderzoek

Oud-bewoners geven aan dat mishandeling vaak zonder reden plaatsvond, het hoorde bij de cultuur in het jeugddorp. De gevolgen van deze gesloten cultuur komen duidelijk naar voren in hun verhalen. In 76 procent van de gevallen stopte het geweld pas na een verhuizing.

Daders bleven vaak ongestraft, waardoor ze soms nieuwe slachtoffers maakten. Een oud-bewoner vertelt: “Na mijn overplaatsing heb ik melding gemaakt van het misbruik door de gezinshuisvader. Uit het archief blijkt dat na intern onderzoek geen stappen zijn ondernomen. Daarnaast weet ik dat er na mij nog meer slachtoffers zijn geweest.”

In het rapport trekken slachtoffers een pijnlijke conclusie: Ze schrijven dat transparantie en openheid voorwaarden zijn voor veiligheid en dat die ontbraken. ‘Laat het voor eens en altijd duidelijk zijn: het kennen van je eigen geschiedenis zou een vanzelfsprekendheid moeten zijn! Wees niet bang voor vuile was of slechte publiciteit.’

In deze uitzendingen kwam misbruik en mishandeling in De Glind aan het licht: