Overslaan en naar de inhoud gaan

500 en 1000 meter-zones niet meteen verplicht: kabinet wijzigt stikstofplannen

dinsdag 03 november 2026, 16.26
door mediapartner Omroep Gelderland
Het kabinet geeft provincies meer ruimte om zelf te bepalen hoe ze de stikstofuitstoot rond kwetsbare natuurgebieden terugdringen. De eerder aangekondigde zones van 500 en 1000 meter verdwijnen daarmee niet definitief, maar provincies krijgen tot september 2028 de tijd om zelf met plannen te komen. Als dat niet lukt, kunnen alsnog landelijke regels voor die gebieden gaan gelden.
Het dossier dat onder beheer van Jaimi van Essen staat is wederom veranderd.
© Ministerie van Landbouw

Dat staat in de uitgewerkte stikstofplannen die het kabinet dinsdag heeft gepresenteerd, schrijft de NOS. De plannen moeten ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 flink is afgenomen ten opzichte van 2019. Voor de landbouw geldt een reductiedoel van 42 tot 46 procent, voor mobiliteit en industrie is dat 50 procent.

Ruimte voor maatwerk

In de plannen die het kabinet afgelopen zomer presenteerde, stonden zones van 500 meter rond stikstofgevoelige natuurgebieden. Rond vijftien kwetsbare natuurgebieden zou die zone zelfs 1000 meter breed worden. Boerenbedrijven binnen die zones zouden met strengere regels te maken krijgen en hun veestapel niet mogen uitbreiden.

Die vaste aanpak wordt nu losgelaten. Provincies mogen zelf bepalen hoe ze de stikstofuitstoot rond natuurgebieden terugdringen. Dat kan betekenen dat zones kleiner worden, maar dat er binnen die gebieden op andere manieren strengere maatregelen komen.

Als provincies niet op tijd met plannen komen, kunnen alsnog strenge landelijke regels voor de zones worden ingevoerd. Het kabinet heeft 9 miljard euro uitgetrokken om boeren in deze gebieden te ondersteunen.

Vergunningen makkelijker te krijgen

Ook wil het kabinet de zogenoemde rekenkundige ondergrens zes maanden eerder verhogen. Dat moet op 1 juli 2027 gebeuren. De huidige ondergrens ligt op 0,005 mol. Daardoor moet voor vrijwel ieder project dat stikstof uitstoot een natuurvergunning worden aangevraagd, ook als de uitstoot heel klein is.

Met een hogere ondergrens wordt het makkelijker om vergunningen te krijgen voor bijvoorbeeld bouwprojecten. Voorwaarde is wel dat de stikstofdoelen en de maatregelen om die te halen voldoende vaststaan. Anders bestaat het risico dat de nieuwe norm juridisch geen stand houdt.

Omroep Gelderland heeft dinsdag meerdere partijen benaderd voor een eerste reactie. De provincie Gelderland, belangenorganisatie Agractie en Natuur en Milieu Gelderland laten echter ieder weten dat ze eerst de Kamerbrief willen zien, alvorens ze met een inhoudelijke reactie komen.

Het AD meldt daarnaast dat er na zeven jaar voor het eerst een concreet plan ligt om PAS-melders – bedrijven die door toedoen van de overheid nu illegaal zijn – te legaliseren. Het plan zou zijn om alle 2500 illegale bedrijven vóór 1 juli 2027 weer legaal te maken. Dat plan moet nog wel uitgewerkt worden.

Nog wel door parlement

Het kabinet houdt ook vast aan de mogelijkheid om in te grijpen als de stikstofdoelen niet worden gehaald. In 2028 vindt een eerste meetmoment plaats. Als Nederland dan onvoldoende op koers ligt, kunnen aanvullende maatregelen volgen.

Eerder was daarvoor een generieke korting op de veestapel voorzien. Dat zou betekenen dat boerenbedrijven landelijk moeten inkrimpen. Het kabinet belooft nu ook bij die maatregel ruimte voor maatwerk, zodat bedrijven die al veel hebben gedaan niet automatisch dezelfde gevolgen ondervinden als andere bedrijven.

De plannen moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd. Later volgt verdere uitwerking van specifieke maatregelen.

Dossier Stikstof

Hier vind je al onze artikelen over stikstof.

Meer over