We fietsten langs de biologische boerderij over het kronkelpaadje naar de bosrand. Achterop had ik onze kleinzoon van vier, Marijke fietste met onze oudste kleinzoon vooruit. Plots stormde een wolf over het pad naar ons toe. Ik schrok me wild en trapte als een gek om te ontsnappen. Toen ik zag dat het dier naar kleinzoon opsprong, begon ik te schreeuwen om hem af te schrikken. Dat kon niet verhinderen dat ‘ie naar zijn voetje begon te happen. Het kwijl droop uit zijn muil. De machtige tanden ontbloot. Ik blies op mijn fluitje dat ik om mijn nek had hangen. Godzijdank: de wolf droop af. Verderop in het bos bekeken we de schade aan de voet van onze kleinzoon. Het viel mee, geen bloed of zo, wel een tandafdruk in zijn schoentje.
Wat waren we geschrokken, de hele dag stond in het teken van de wolf.
Wat we zonet hoorden, is niet helemaal zo gegaan. In werkelijkheid is wat ik hiervoor vertelde veertig jaar geleden gebeurd. Het waren niet onze kleinzoons met wie we fietsten, maar onze dochters. En het was niet een wolf die ons aanviel maar een dobermann. Tot slot blies ík niet op een fluitje, maar het was het fluitje van de baas die de dobermann deed omkeren naar de boerderij waar we langs fietsten.
Waarom heb ik de aanvang van deze column nu opzettelijk een beetje vervalst? Dat zal ik uitleggen.
De aanval van de grote boze dobermann die ons veertig jaar geleden was overkomen, baarde toen geen opzien en zou dat nu ook niet doen. Maar de aanval van een wolf zou nu pagina 101 van Teletekst halen. Nog dezelfde dag zou de vader uitgenodigd worden om bij het NOS-Journaal en bij Jinek zijn verhaal te doen. Het zou de dag van de wolf zijn in Nederland, en dat zou niet gebeuren met een dobermann; ook al was het effect – een tandafdruk in een schoentje – precies hetzelfde.
Wie of wat bepaalt wat nieuws is? Waarom halen de 3.000 jaarlijkse bijtincidenten door wilde vechthonden zelden het nieuws en de enkele incidenten met wolven allemaal?
De wolf is gepolitiseerd, leidt tot polarisatie en reuring, de dobermann brengt niets tot weinig te weeg. Niet alleen de nieuwsconsument houdt van ophef, ook de nieuwsbrengers zijn erop verkikkerd. De wolf is ‘hot’. Hierdoor is het onmogelijk geworden om een genuanceerde mening te hebben over de wolf. Je bent ertegen, of je bent ervoor. Klaar.
Hetzelfde voor de andere ‘hot issues’: klimaat, corona, Oekraïne, Gaza, woke. Je bent voor of tegen. Elke ‘eh’ of ‘er zitten meerdere kanten aan’, wordt gezien als twijfel, zwakte, kleurloosheid: je kiest niet dus ben je fout.
Best wel gek, grappig bijna. Ware het niet, dat het zulke ernstige consequenties kan hebben. Uitsluiting, verlies van vrienden, familievetes, geweld… In elk geval past gebrek aan nuance eigenlijk niet in ons land. We sloten niet uit, hielden van twijfel, ironie, lachen.
In de film Dances With Wolves zien en horen we hoe polarisatie en haat worden overwonnen door vriendschap en liefde. Hoop doet leven.