In september herdenken we Operatie Market Garden, het bombardement op Ede en de luchtlandingen. Dit was het begin van de bevrijding van Nederland. De gevolgen van deze operatie is nog steeds te zien en voelen eb dat zie je terug in het programma.
De Airborne Ede-maand begint tijdens de Heideweek op 28 augustus met de Airborne Veteranenavond op het Kuiperplein. Het Orkest Koninklijke Luchtmacht treedt daar op samen met gastartiest Trijntje Oosterhuis.
Ook sport speelt een belangrijke rol tijdens de maand. De Airborne Freedom Run en Tuxis Ede’s Best Run verbinden sport en vrijheid met elkaar. Deelnemers worden uitgedaagd om niet alleen hun eigen grenzen te verkennen, maar ook stil te staan bij de betekenis van vrijheid en de offers van de helden van toen. Zij moesten onder moeilijke omstandigheden veel hindernissen overwinnen voor de vrijheid van anderen. Zo komen herdenken, beseffen en beleven samen in een moderne vorm.
Luchtlandingen met helikopterdemonstratie
Het grootste evenement van de maand is de jaarlijkse Airborne Luchtlandingen en Herdenking op zaterdag 19 september op de Ginkelse Heide. Tienduizenden bezoekers worden verwacht bij het uitgebreide programma van herdenken en militaire demonstraties.
Honderden parachutisten springen uit verschillende NAVO-landen boven de heide. Ook keert de historische Dakota terug voor indrukwekkende eresprongen in originele Tweede Wereldoorlogkleding.
Nieuw dit jaar is de helikopterdemonstratie, voor de start van de tweede massdrop. Een bijzondere traditie keert bovendien terug: de Wings Exchange. Na afloop van de luchtlandingen ontvangen parachutisten op het Herdenkingsplein hun militaire wings onder begeleiding van de Pegasus Pipes & Drums.
Ook het Pegasus Wandelfestival op zaterdag 26 september groeit door. Naast de 5 en 10 kilometerroutes, zijn er nu drie nieuwe wandelroutes van 15, 25 en 35 kilometer. Ze voeren wandelaars langs historische plekken in Ede die verbonden zijn aan Operatie Pegasus I en II.
Bij elke route hoort een gratis podwalk. Wandelaars luisteren onderweg naar de verhalen van onder andere generaal John Hackett, majoor Digby Tatham-Warter en kolonel Graeme Warrack. Daarnaast is er theater en muziek op de route.
Vrouwen in verzet
Dit jaar is er extra aandacht voor persoonlijke verhalen uit de oorlog. Zo organiseert Cultura Ede een bijzondere vertoning van de Nederlandse film Vrouwenmars 1945, gevolgd door een verdiepend gesprek over vrouwen in het verzet en het Edese verhaal.
Ook verschijnen er nieuwe afleveringen van de podcastserie Studio Vrijheid. Deze vertellen de verhalen over de rol van vrouwen in het verzet en het Joodse ontsnappingsverhaal op de Veluwe. Daarnaast zijn er verschillende gratis exposities te bezoeken. Bijvoorbeeld de Gezichten van Verzetsstrijders op de Ginkelse Heide, die het verhaal vertelt van de verzetsmensen die begraven liggen in het Mausoleum in Ede.
“Vrijheid, daar moet je voor werken, hoorde ik een WWII-veteraan wel eens zeggen”, zegt de Edese burgemeester René Verhulst. “Het is een kostbaar goed dat we samen moeten uitdragen. Door te herdenken, te beseffen en te beleven, houden we de verhalen levend en laten we zien dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.”
