Twee keer per jaar wordt de klok verzet: nu is het tijd voor de zomertijd. De klok gaat van 02:00 uur naar 03:00 uur en dat betekent dat je een uur korter kunt slapen. In Nederland werd de zomertijd ingevoerd in 1977. In veel Europese landen werd de zomertijd ingevoerd om energie te besparen en zoveel mogelijk daglicht te benutten (Rijksoverheid). “Het is fijn dat het langer licht is ’s avonds,” zegt Boss, “maar er is niet echt bewijs dat het ook energie bespaart.”
Als de tijd wordt verzet, heeft je interne klok tijd nodig om zich aan te passen. Volgens Boss kan dit vooral een probleem zijn voor avondmensen. “Avondmensen hebben van nature de neiging om wat later uit te slapen en moeite met wakker worden, daarnaast hebben zij wat meer moeite met inslapen.” Sommige mensen kunnen hier één of twee weken last van hebben. Goed slapen is essentieel voor hoe je overdag functioneert. “Korter slapen kan leiden tot slaperigheid,” zegt Boss, “dit kan onder andere ook gevaarlijk zijn in het verkeer.”
Ochtendmensen daarentegen hebben minder moeite met het omschakelen naar de zomertijd. Boss: “Zij hebben van nature de neiging om vroeger wakker te worden. Ochtendmensen hebben weer meer moeite met het schakelen naar de wintertijd.”
Afschaffing zomertijd?
Wat is dan beter voor je slaapritme? De zomer- of de wintertijd? “Voor het slaapritme en de algemene gezondheid,” zegt Boss, “zou het beter zijn als de zomertijd wordt afgeschaft. Het omschakelen van tijd is überhaupt niet gezond voor je slaapritme.” De afschaffing van de zomer- en de wintertijd is in 2018 al voorgesteld door de Europese Commissie, maar er is onvoldoende steun vanuit de EU-lidstaten, valt te lezen op Rijksoverheid.nl.
Volgens Boss is het hele jaar de zomertijd aanhouden niet mogelijk. “Dan wordt het in de winter pas laat licht in de ochtend en dat licht is juist zo belangrijk om je slaapritme goed constant te houden.”
Als je weet dat je meer moeite hebt met de omschakeling van de winter- naar de zomertijd, is het goed om er wat meer tijd voor te nemen. Begin met een halfuur eerder opstaan, bijvoorbeeld op zaterdag al. Ook kan je je interne klok beïnvloeden door het tijdstip dat je opstaat. Boss: “Het is belangrijk om vooral ’s ochtends voldoende daglicht te krijgen.” Licht in de ochtend zorgt ervoor dat je interne klok zich aanpast en aanzet in de waakstand. Hierdoor begint de slaapstand ook vroeger, waardoor het inslapen makkelijker gaat.”
Boss benadrukt ook dat als je problemen hebt met het omschakelen, het goed is om te beseffen dat meer mensen hier tegenaan lopen. “Uiteindelijk past je slaapritme zich vanzelf weer aan”, aldus Boss.
