Overslaan en naar de inhoud gaan

Bekalken Ginkel heeft brede positieve effecten op de natuur

dinsdag 17 maart 2026, 15.14
door Arjan van Steen
Het uitstrooien van schelpgruis op De Ginkel in Ede heeft brede positieve effecten op de natuur in het gebied. Vogels, bodemdieren en planten profiteren van het calcium dat in 2021 met behulp van een helikopter werd uitgestrooid op De Ginkel. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van de gemeente Ede en provincie Gelderland.
Kruiden op de bodem van bekalkt bos op de Ginkel
© Liesbeth Hunink / Gemeente Ede

In de bossen op De Ginkel en op een klein deel van de heide werd eind 2020 schelpgruis uitgestrooid, met als doel de verzuring van de bodem tegen te gaan en de natuur te herstellen. In kleinere delen van het gebied werd ook geëxperimenteerd met andere kalkrijke producten zoals steenmeel. In totaal werd 385 hectare aangepakt. De effecten van de maatregel zijn de voorbije jaren onderzocht, onderzoeken waaruit positieve resultaten te halen zijn.

Het calciumgebrek bij mezen en andere bosvogels is verdwenen. Voordat de maatregelen werden genomen werden vaak nesten met vogels met gebroken pootjes gevonden, omdat de dieren onvoldoende calcium konden vinden. Uit een eerste onderzoek in 2021 bleek al dat er een positief effect optrad en dat heeft doorgezet. Dit komt omdat de dieren het schelpgruis op de bodem nog kunnen vinden, maar ook omdat er meer bodemdieren, zoals pissebedden, miljoenpoten en huisjesslakken zijn.

Extra flora

In het bekalkte gebied zijn er in totaal meer dan 30 soorten planten bijgekomen. De toename van bloeiende planten lijkt volgens de onderzoekers ook positieve effecten te hebben op insecten, zoals (zweef-) vliegen, bijen en wespen. Ook trad een positief effect op de kruidachtige soorten op de heide op. Ook de eikenbossen lijken te profiteren: er is minder rupsenvraat aan de bomen en bladgroenmetingen pakken positiever uit.

Effect op de bodem

Het effect van het strooien van de kalk is vooral te zien in de bovenste laag van de bodem. In het eikenbos werd een verdubbeling van calcium gemeten in de bovenste bodemlaag, de strooisellaag. Dieper in de bodem werden nauwelijks effecten gemeten.

De Edese wethouder Jan Pieter van der Schans is blij met de resultaten die volgens hem aantonen dat deze herstelmaatregelen in de natuur werken: “Tegelijkertijd is hiermee het probleem van de verzuring van de bodem niet opgelost. Daarvoor zal de stikstofneerslag op onze natuur nog fors omlaag moeten. Ook daar gaan we op volle kracht mee door.”

Ook de Gelderse gedeputeerde Harold Zoet is blij met de positieve effecten van het schelpgruis: “Op basis van deze resultaten heeft de provincie besloten om schelpgruis op veel meer plekken op de Veluwe in te zetten om verzuring tegen te gaan en de natuur te herstellen. Dit besluit is onderdeel van onze Versnellingsaanpak Stikstof, waarin we naast natuurherstel ook inzetten op het terugbrengen van de stikstofuitstoot. Met de combinatie van al deze maatregelen helpen we Gelderland van het stikstofslot.”

Edese Bos

Begin 2025 is het Edese Bos bekalkt. Ook van deze actie worden de effecten onderzocht.

Meer over