Het Edese college wil gezien de dalende cijfers een extra vaccinatieconsult invoeren voor ouders van kinderen van vijf jaar. Vaccinaties worden vaker en op meer plekken aangeboden en inhalen kan haast altijd. Wel is nog de vraag wie de extra inzet gaat betalen: de gemeente, het Rijk of allebei een deel.
In de gemeente Ede liggen alle zuigelingenvaccinaties lager dan landelijk. Er is zelfs een dalende trend zichtbaar. In veel kernen ligt de vaccinatiegraad nog lager, terwijl het percentage in Bennekom het hoogst is: hoger dan in de stad Ede.
In 2024 kreeg in de hele gemeente 79% van de tweejarigen de BMR-vaccinaties (Bof, Mazelen en Rode Hond) en ook 79% alle DKTP-vaccinaties. De vaccinatiegraad voor deze prikken liggen in de hele gemeente onder de WHO-norm, die op 95% en 90% ligt. Het percentage tweejarige Edese kinderen dat de meningokokkenvaccinatie heeft gehad, is 79%. De pneumokokkenvaccinatie ligt op 78%.
Bij de vijfjarigen DKTP, (Difterie, Kinkhoest, Tetanus en Polio) 10-jarigen D(K)TP en de 10-jarigen BMR (Bof, Mazelen en Rode Hond) daalt de vaccinatiegraad sinds 2021 en ligt intussen ver onder het gewenste niveau. Dat betekent dat uitbraken op de loer liggen.
Dit jaar rapporteert de GGD voor het eerst over de 11-jarige HPV-vaccinatie van jongens en meisjes. Er zijn op dit moment cijfers voor twee jaar beschikbaar. De HPV-vaccinatiegraad voor jongens is 48% en voor meisjes 52%. Beide zijn ten opzichte van 2023 gestegen, maar liggen in Ede nog steeds onder het landelijke niveau van 58 en 63%.
In de hele gemeente Ede is 67% van de 15-jarigen in 2024 volledig gevaccineerd tegen meningokokken. Er is, net als landelijk, een stijging te zien in 2024. Dit in tegenstelling tot alle andere vaccinaties.
Buitengebieden het laagst
Inzoomend op de stad Ede en de andere kernen in de gemeenten valt vooral op dat de vaccinatiegraad in Otterlo, Harskamp, Wekerom. Ederveen, De Klomp en Deelen het laagst is: iets onder de zestig procent. In Lunteren ligt de vaccinatiegraad precies op 60%,
In Bennekom ligt de algehele vaccinatiegraad rond de 90 procent en is daarmee de hoogste in de gemeente. De stad Ede ligt iets onder de tachtig procent.
Voor de vaccinatiegraad bij oudere kinderen is de vaccinatiegraad het laagst in Lunteren, Otterlo, Harskamp, Wekerom. Ederveen, De Klomp en Deelen. De volledig afgesloten BMR-vaccinatiegraad van 10-jarigen ligt daar net iets boven de vijftig procent, terwijl die in Bennekom het hoogst is: rond de 85%. De HPV-vaccinatiegraad onder elfjarige jongens ligt het laagst in de hele gemeente: iets boven de twintig procent.
De Meningokokkenvaccinatie onder 15-jarigen ligt in de kleinere kernen van de gemeente: Otterlo, Harskamp, Wekerom. Ederveen, De Klomp en Deelen het laagst met net iets boven de veertig procent. En ook hier heeft Bennekom de hoogste vaccinatiegraad, met iets onder de tachtig procent.
Vaccinatieconsult
De GGD stelt dat in de gemeente Ede de gemiddelde vaccinatiegraad doorgaans lager ligt dan het landelijk gemiddelde. Bij de groep tweejarigen zet de daling van de afgelopen jaren door. De vaccinatiegraad voor zowel BMR als DKTP ligt onder de door de WHO gestelde norm. Bij kinderen van vijf jaar en ouder zijn de vaccinatiegraden nog lager en laten een dalende trend zien, net als regionaal en landelijk. In Lunteren, Otterlo, Harskamp, Wekerom. Ederveen, De Klomp en Deelen zijn de vaccinatiegraden lager dan in de stad Ede en Bennekom.
De GGD heeft daardoor zorgen over het risico op uitbraken van infectieziekten. De dalende vaccinatiegraad vergroot dit risico. Daardoor lopen vooral kinderen en kwetsbare groepen gevaar om (ernstig) ziek te worden van infectieziekten zoals kinkhoest, bof en mazelen.
De GGD en de gemeente zijn al een flinke tijd bezig met extra voorlichting rond vaccinatie, maar dat betaalt zich tot nu toe niet uit in stijgende percentages. Twijfelende ouders kunnen sinds 2024 terecht voor een vaccinatieconsult. In dit gesprek met een jeugdarts kunnen ouders terecht met vragen en zorgen. Verder maakt de GGD, samen met de gemeente het halen van vaccinaties steeds makkelijker. Gezien de resultaten van het onderzoek gaan ze daar in Ede zeker mee verder.
Van de ouders die in 2024 werden uitgenodigd voor zo’n vaccinatieconsult, nam 75,5% er ook daadwerkelijk aan deel. Voorlopige cijfers van 2025 laten zien dat het bereik van het de consulten zich uitbreidt. Met name op de consultatiebureaus in Harskamp en Lunteren krijgen circa 20% van de zuigelingen een vaccinatieconsult.
Volgens de GGD bestaat de indruk dat het vaccinatieconsult de daling in de aandachtswijken heeft beperkt en dat sommige ouders alsnog tot vaccineren overgaan. Wat de GGD betreft mogen alle ouders die hun eerste kind hebben gekregen zo’n consult krijgen.
Een klein plusje is ook dat in 2024, vergeleken met 2023, een lichte stijging te zien is van de vaccinatiegraad in de buitengebieden voor de DKTP-prikken in het eerste jaar. Tegelijkertijd kregen steeds minder zuigelingen de eerste DKTP-vaccinatie rond de drie maanden in 2024.
